แหล่งซากดึกดำบรรพ์นอติลอยด์ ท่ากระดาน

เกี่ยวกับสถานที่

นอติลอยด์ (Nautiloid) คือเซฟาโลพอดโบราณ ญาติร่วมกลุ่มของหมึกและปลาหมึกในปัจจุบัน ที่ครองท้องทะเลมาตั้งแต่ก่อนยุคไดโนเสาร์ เปลือกของมัน ไม่ว่าจะม้วนโค้งหรือตรง ล้วนแบ่งออกเป็นห้องๆ ด้วยผนังกั้นภายใน โดยการสูบน้ำและแก๊สเข้าออกจากห้องเหล่านี้ ทำให้มันควบคุมการลอยตัวได้อย่างแม่นยำ หลักการเดียวกันกับถังอับเฉาของเรือดำน้ำ จากซากดึกดำบรรพ์ที่รู้จักกว่า 2,500 ชนิด ปัจจุบันเหลือรอดเพียง 6 ชนิด ทั้งหมดอยู่ในสกุลหอยงวงช้าง (Nautilus) แหล่งซากดึกดำบรรพ์ที่บ้านท่ากระดาน อำเภอศรีสวัสดิ์ จังหวัดกาญจนบุรี ถือเป็นหนึ่งในแหล่งที่สำคัญที่สุดของประเทศไทย ฟอสซิลฝังอยู่ในชั้นหินปูนยุคออร์โดวิเชียนตอนกลาง อายุประมาณ 470 ล้านปี จัดอยู่ใน 3 สกุลหลัก ได้แก่ Actinoceras, Armenoceras และ Orthoceras โดย Actinoceras พบมากที่สุด ขนาดโดยทั่วไป 10–20 เซนติเมตร กระจายอยู่ทั่วหน้าหินที่โผล่พ้นขึ้นมา การพบหินสาหร่าย (Stromatolite) ในชั้นหินตอนบนบ่งชี้ว่าพื้นที่แห่งนี้เคยเป็นเขตน้ำขึ้นน้ำลงถึงใต้น้ำ ส่วนฟอสซิลนอติลอยด์ที่วางตัวขนานกับแนวชั้นหินในชั้นล่างบ่งบอกถึงพื้นทะเลที่มีพลังงานปานกลางถึงสูง ซากดึกดำบรรพ์ที่ใหญ่ที่สุดในโลกยาวเกือบ 10 เมตร ทำให้นอติลอยด์เป็นหนึ่งในนักล่าที่น่าเกรงขามที่สุดของยุคพาลีโอโซอิกตอนต้น